image credit ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’
ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz) ಸದ್ಯ ಯುದ್ಧ ಭೀತಿಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಎರಡು ಭಾರತೀಯ ಧ್ವಜಧಾರಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ಘಟನೆ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಪಡೆಗಳು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಡಗುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಡಗುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಹಡಗುಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ:
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಫ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಈ ಕಿರಿದಾದ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ತೈಲ ಸರಬರಾಜು: ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಇರಾಕ್, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲದ ಬಹುಪಾಲು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
- ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ: ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಣ್ಣ ಅಸ್ಥಿರತೆಯೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರ: ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಭಾರತದ ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಜಯ:
ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳು ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಾಗ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿತ್ತು. ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸತತ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಯುತ ಸಂಬಂಧವು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳು:
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುವವರೆಗೂ ಆತಂಕ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ದರೋಡೆಕೋರರ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳ ಭೀತಿ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಂಕಲ್ಪ್’ (Operation Sankalp) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕಣ್ಗಾವಲು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತಿರುವುದು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೂ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗವು ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಆಶಯ.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ (Source): ಈ ಲೇಖನವು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ‘ (Prajavani) ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.