ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನರನಾಡಿ ಎಂದೇ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿರುವ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz) ಈಗ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಕಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್, ಅಮೆರಿಕದ ಯಾವುದೇ ಉದ್ಧಟತನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ.
ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ಕರೆ:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ರಫ್ತಿನ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇರಾನ್ನ ಕಣ್ಗಾವಲು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ತಂದಿದೆ.
- ಜಂಟಿ ಭದ್ರತೆ: ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕದ ಹಡಗುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಡಗುಗಳೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಮಾರ್ಗದ ಭದ್ರತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಆಯಾ ದೇಶಗಳೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಟ್ರಂಪ್ ವಾದವಾಗಿದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ: ಅಮೆರಿಕವು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ನಿಯೋಜನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ನೌಕಾಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇರಾನ್ನ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ:
ಅಮೆರಿಕದ ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಇರಾನ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
- ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆ: ಅಮೆರಿಕವು ಯಾವುದೇ ದೇಶಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಎತ್ತಿಕಟ್ಟಿದರೆ, ನಾವು ನಮ್ಮ ತೈಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಹಂತಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ನಾಯಕರು ಗುಡುಗಿದ್ದಾರೆ.
- ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ: ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ತೈಲ ರಫ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇಶವೂ ತೈಲ ಸಾಗಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ತನಗಿದೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಣ್ಣ ಅಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ತೈಲ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಭೀತಿಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದೆ.
ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:
ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ಕರೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದು ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ‘ಅಮೆರಿಕ ಫಸ್ಟ್’ ನೀತಿಯು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಜಗಳವಲ್ಲ, ಅದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಭದ್ರತಾ ಕರೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ನ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ಅಂಚಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಟ್ಟಲಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ (Source): ಈ ಲೇಖನವು ‘Reuters’ ಜಾಗತಿಕ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.