ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ “ಶಿಕ್ಷಣ” ಎಂಬ ಪದವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪದವಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವ ಪರವಾನಗಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಹಣ ಮಾಡುವುದೇ? ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದಿನ “ಶಿಕ್ಷಣದ ಆರ್ಥಿಕತೆ”ಯನ್ನು (Educated Economy) ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟದ ಭ್ರಮೆ:
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು (Standard of Living) ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ-ಅಂತಸ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತಂದುಕೊಡುವ ಕೋರ್ಸ್ಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುವುದು ಇಂದಿನ ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಂದು “ಹಣ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರ”ವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಜ್ಞಾನದ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಭೆಯ ಅತಿಯಾದ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ:
ಯಾವಾಗ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಹಣ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ “ಪ್ರತಿಭೆಯ ಅತಿಪೂರೈಕೆ” (Glut of talent) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮದಂತೆ, ಬೇಡಿಕೆಗಿಂತ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಆ ಪದವೀಧರರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮದ ಘನತೆಯನ್ನೇ ಕುಂದಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೋಷಕರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ:
ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸ್ಗಳಿಗೆ ಸೇರಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ (Passion) ಬೆಲೆ ನೀಡದ ಕಾರಣ, ನಾವು ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ “ರೋಬೋಟ್”ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕೇವಲ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಇವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ಯಾಶನ್ ಇಲ್ಲದ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ನಿಜವಾದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಗತ್ಯ:
ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ನಮಗೆ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಅಥವಾ “ಹೋಲಿಸ್ಟಿಕ್” (Holistic) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
- ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅವಕಾಶಗಳು: ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು.
- ಸ್ವಯಂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಶಿಕ್ಷಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು, ಆ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ನೈಜ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಳಕೆ: ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾವೀನ್ಯತೆ (Innovation) ಸಾಧ್ಯ.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ:
ದೇಶವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಬೇಕಾದರೆ ನಮಗೆ ಸಿಸ್ಟಂನ ಕ್ಲೋನ್ಗಳಿಗಿಂತ (Clones) ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣವು ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಣದ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಸಮಾಜವು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನೈಜ ಸುಧಾರಣೆ ಸಾಧ್ಯ.
ಉಪಸಂಹಾರ:
ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಿರುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕುವ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಬೆಳಕು. ಹಣ ಗಳಿಸುವುದು ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಹೊರತು ಅದೇ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸೋಣ. ಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೇ ನೈಜ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೂಲಮಂತ್ರ.