ವಯಸ್ಸು ಎಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ಸಮಾಜ ನಂಬುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. “ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚು” ಎಂಬ ಮಾತಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು “ನಿಮಗೆ ಈಗ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಿರಿ” ಎಂಬ ಸಲಹೆಯವರೆಗೆ ನಾವು ವಯಸ್ಸಿನ ಸುತ್ತಲೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಯಸ್ಸು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಇದು ಕೇವಲ ನಾವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಕಟ್ಟುಪಾಡೇ?
ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ
ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ (Maturity) ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀವನದ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಅದರಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತವರು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅನುಭವವಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದವರು ವಯಸ್ಸಾದರೂ ಅಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಸಮಾಜ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರಿದೆ. ಆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವರನ್ನು ಸಮಾಜ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮುರಿದು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರು ಇತರರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಂಕೋಲೆ
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 60-70 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೂ ಕೂಡ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ‘ನಿವೃತ್ತಿ’ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅವರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಒಂದು ಹಿನ್ನಡೆ.
ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ: ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತರದ ಕಿರಿಕಿರಿ
ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಚರ್ಚೆಯಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವೆಂದರೆ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತರ. “ಪ್ರೀತಿಗೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಂಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತರವಿರುವ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಸಮಾಜ ಅನುಮಾನದ ಕಣ್ಣಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸಮಾಜದ ನಿಯಮಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಗಳಿಗಿಂತ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ವಯಸ್ಸು ಎನ್ನುವುದು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾಗುವುದೇ ಒಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆ (Development). ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಬೀಸುತ್ತಿವೆ. ಜನರ ಆಲೋಚನಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಸಹ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಶಕವೂ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿರಿಯರ ‘ವೃದ್ಧ ಜ್ಞಾನ’ (Wisdom) ಮೇಳೈಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜ ಸದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ವಯಸ್ಸು ಕೇವಲ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಆತ್ಮಕ್ಕಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಗಡಿ ಇರಬಾರದು. ಸಮಾಜವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯುವ ಬದಲು, ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕಿದೆ.